پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیة الله کعبی

الموقع الإعلامي لمکتب آیة الله الشیخ عباس الکعبي

پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیة الله کعبی

الموقع الإعلامي لمکتب آیة الله الشیخ عباس الکعبي

پایگاه اطلاع رسانی  دفتر آیة الله کعبی

آیة الله کعبی فقیه و حقوق دان برجسته کشور و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و نماینده مردم شریف استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری است. این پایگاه به اصرار و درخواست دوستداران ایشان در اردیبهشت ماه 1394 تاسیس گردید. أغلب مطالب این پایگاه تولیدی هستند و به ندرت و در مورد مطالب خاص از اخبار دیگر خبرگزاری ها با توجه به اهمیت مطلب استفاده می گردد. این پایگاه توسط دفتر آیة الله شیخ عباس کعبی در اهواز اداره می گردد.
______________________________
کانال تلگرام: https://t.me/alkaebi
صفحه اینستگرام: kaabi_ir

۴ مطلب در فروردين ۱۳۹۹ ثبت شده است

 

اجابة سماحة اية الله الشيخ عباس الكعبي عن سوال احد المومنين

⭕ سوال: 
*علی اي اساس ديني فقهي الاطباء و الحقل الطبي الذين فقدوا حياتهم بسبب الكرونا شهداء ؟*

      بسم الله الرحمن الرحيم

⭕ الجهاد براينا لايساوى القتال بل هو اعم منه خلافا لما يتصور؛ فان آيات الجهاد نزلت في مكة ايضا؛ كقوله تعالى:
وَمَنْ جَاهَدَ فَإِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ. (العنکبوت/۶)

⭕ و على المختار في تعريفه هو  بذل الجهد و الطاقة و الوسع لاعلاء كلمة الله في الحفاظ على الدين او نفوس المسلمين او الضعفاء و المظلومين او اعراضهم و كرامتهم و شرفهم او اموالهم.

⭕ و عليه فان مجاهدى السلامة و شهداء حفظ النفوس و دفع و رفع المخاطر عن البشرية، فانهم مجاهدون و شهداء بلا شك، لبذل الجهد و الطاقة العالية في الدفاع و حفظ النفوس و دفع و رفع المخاطر و الضرر و صيانة المجتمع وحفظ  سلامته.

⭕ و هو من مصاديق سبيل الله و اعلاء كلمة الله فى جهاد دفاعي في مواجهة عدو فاتك اخطر على البشرية من الجيوش والاسلحة المدمرة  (و هذا العدو المدمر هو جائحة كرونا العالمية سواء كان وايروس كرونا من فعل البشر و ارهاب بيولوجي او خطا بشري او تطور بيولوجي طبيعي)

⭕ فعناصر الجهاد الدفاعى متحققة في جهاد السلامة و شهدائه بلاريب  و منطبق عليه تماما؛ مع ذلك يغسلون و يكفنون خلافا لشهداء العمليات العسكرية و ذلك للادلة الخاصة الواردة في استثناء تغسيل و تكفين شهداء الجهاد العسكري.

غفرالله لنا و لهم و تغمدهم الله برحمته الواسعة و رضوان من الله اكبر مع الصديقين و الشهداء الابرار في فسيح جناته.

                والله الموفق
         *الاقل - عباس الکعبی*

 

 

مقال وجیز حول؛
*الانتظار والنظام العالمي الانسانی الرباني*

🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸

بسم الله الرحمن الرحيم ،
قال رسول الله صلى الله عليه و آله : افضل جهاد امتي انتظار الفرج (بحار الأنوار، ج 77، ص 143، رواية1، باب 7) 
و قال أميرالمؤمنين عليه السلام: انتظروا الفرج و لا تيأسوا من روح الله فإن احب الأعمال إلى الله عز و جل انتظار الفرج ..و المنتظر لأمرنا كالمتشحط بدمه في سبيل الله.(بحار الأنوار، ج 52، ص 123، رواية 7، باب 22)

⭕️ إن عالمنا المعاصر، امتلأ بالأزمات  والمحن والالام  والأوجاع الكبرى والاساسية، نتيجة الطغيان والفساد في الأرض والالحاد والضلال واتباع الأهواء والأباطيل و صارت الانسانية أسيرة بيد المعتدين المجرمين.

⭕️ كأنما الضمائر الانسانية خوت والعقول كبلت والشهوات سيطرت وتحول الانسان إلى آلة متحركة في مسرح الحياة الظلامية تتحكم به قوى الشر عن بُعد؛ فاقدا للسيطرة على قراره ومصيره واتجاهه وسلوكه.

⭕️ لابد ان يستيقظ المظلومون من سباتهم العميق وحان الوقت ليفتشوا عن حل لخلاصهم من الاسر والاستعباد الجديد.

⭕️ لابد من اعادة انتاج الانسان واستعادة قواه الذاتية العقلية والروحية وعواطفه النبيلة في سبيل تحريره وتطهيره وترشيده وحركته الواعية في مواجهة خصوم الانسانية.

⭕️ والانسان في طريقه الشائك بحاجة الى من يهديه و يعلمه و يربيه ويصنعه ويحميه؛ والله سبحانه وتعالى ارسل الانبياء لإثارة دفائن العقول واحياء القلوب واستنارة الطريق وقيادة الانسان لمصيره الصحيح.

 ⭕️ وعلى ضوء هدى الانبياء، طريقنا الى الخلاص العالمي من الازمات والمحن وتحقيق الحياة الطيبة واستقرار نظام عالمي موحد انساني؛ يكمن في  المراحل التالية:

1⃣ اليأس العالمي من الانظمة المادية والالحادية والنمط  الاستهلاكي للحياة.

2⃣ القناعة العالمية الى ضرورة الوصول لخريطة لانقاذ العالم بأسره بدل الحلول المناطقية والجزئية؛ لان مسير الانسان في العالم مرتبط بعضه ببعض من دون استثناء.

3⃣ توجه العقول والقلوب الى الله بصدق واخلاص وشعور بالمسؤولية والاهتمام بامر الانسانية جمعاء.

4⃣ معرفة قائد المسيرة الربانية للخلاص؛ في عصرنا والعمل من اجل تطبيق نهجه وتحشيد جميع البشرية و الطاقات الكفوءة   للأخذ بهديه و برنامجه.

5⃣ اجتماع قلوب المضطهدين في العالم والانطلاق نحو صحوة انسانية عالمية للخلاص

6⃣ المطالبة بنظام عالمي انساني رباني يخلص البشرية المعذبة من الالام  من الظلم والظلمات والفقر والفساد والتمييز والابتعاد عن الله ويربطهم بالسماء ويحيي فطرتهم وينير عقولهم ويستنهضهم بعد سبات الغفلة، على نحو يكونون ؛ متعطشين الى قيادة ربانية صالحة ونظام عالمي سماوي وحلول سامية فطرية حقيقية قابلة للتنفيذ على كافة الاصعدة
 
⭕ وانتظار الفرج، افضل جهاد امتي وانه افضل العبادة كما في احاديث رسول الانسانية وانه کلمة السر في الخلاص.

⭕️ ان الانتظار العالمي والنظام العالمی الانساني؛ حان اوانه باذن الله؛ بعد صدمة الانسانية ووصولها الى طريق مسدود حتى في ابسط الحقوق مثل حق السلامة؛ على ان يتطلب الامر، حركة توعوية عالمية واجتماع القلوب والعزم والارادة والاستعداد الجاد للتغيير العالمي الالهي والالتفاف تحت راية دولة المنتظرين الممهدين؛ والصيحة الانسانية والضجة العالمية بولع و شوق ولهفة واضطرار *(يا بقية الله اغثنا يا بقية الله ادركنا)* انهم يرونه بعيدا ونراه قريبا....

 ⭕️ اللهم عجل لوليك الفرج والعافية والنصر واجعلنا ممن تنتصر به لدينك وتعز به نصر وليك ولا تستبدل بنا غيرنا فان استبدالك بنا غيرنا عليك يسير وهو علينا كثير.

5/ شعبان المعظم / ۱۴۴۱ ه ق
        *الراجي عفو ربه و المنتظر لإمامه*
        *اقل العباد_ عباس الكعبي*

 

خداوند نزدیگ است و دعای بندگانش را اجابت می کند

بسم الله الرحمن الرحیم

قال تعالی: و َقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ  (غافر/۶۰)

و قال تعالی: قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ ۖ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا (فرقان/77)

و قال تعالی : وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ ۖ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ ۖ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ (بقره/186)

و قال تعالى: وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرينَ * الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ * أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ (بقره/ 155-157)

 بر اساس آیات فوق الذکر، دعا به معنای درخواست بنده ی فقیر از خدای بی نیاز قادر متعال، دستوری الهی است وکسانی که خواسته هایشان را از پروردگار  درخواست نمی کنند، مستکبر و مستحق عقوبت الهی دانسته شده و خداوند اعتناء و توجهي به بندگان خود بدون درخواست و دعا نمی کند..ـ خداوند می فرماید  بگو:  پروردگار من براى شما ارجى قائل نیست اگر دعاى شما نباشد; شما (آیات خدا را) تکذیب کردید، و (این عمل) دامان شما را خواهد گرفت و از شما جدا نخواهد شد !

خداوند نزدیک است و دعاهای بندگانش را اجابت می کند؛ پس به سوی دعا بویژه هنگام بلیات روی بیاوریم. خداوند تبارک و تعالی بلاهای عمومی را برپایه سنت و قانون و حکمت الهی نازل می کند. بلاهایی که باعث نقص، ترس، تعطیلی و رکود کسب وکار، کمبود و تلفات مالی و جانی می شود؛ همچون بلای جهانی ویروس کرونا؛ که مصداق این بلای عمومی است.

 امروزه در سطح جهان، علیرغم تدابیر شدید و اعمال پروتوکل ها و دستورالعمل های بهداشتی لازم، از سوی دولت ها، ملت ها و قدرت های مدعی، در مبارزه و غلبه بر ویروس کرونا اظهار عجز و ناتوانی شده است.

 در چنین شرایطی، تلاش برای رسیدن به راه حل برای درمان کرونا و غلبه بر سختی ها، صبر توحیدی می طلبد که مطمئنا کارساز است. یعنی توجه به خداوند قادر متعال و توحید، معاد و یقین و تسلیم ورضای به امر خداوند متعال. 

 علاوه بر صبر توحیدی، دعاکردن و تضرع و روی آوردن به درگاه خداوند قادر متعال با عجز و ناله و استغفار و انابه ضرورت دارد. در هنگام بلاء عمومى، تضرع و ناله به درگاه احدیت و درخواست کمک و نصرت الهی در مبارزه با کرونا، نشانه توحید خداوند و بندگی و فقر انسان است و  ضرورت اعتقادی و اخلاقی دارد؛ نه صرفا یک امر پسندیده و  مستحب شرعی و فقهی.

 در بعضی بلاها، نماز آیات واجب شده است؛ اما در بلاهای سخت نظیر انتشار ویروس کرونا ـ که نماز آیات واجب نشده ـ علاوه بر انجام واجبات شرعی، برای حفظ نفس و جلوگیری از ضرر و زیان مانند رعایت دستورالعمل های بهداشتی نظیر در خانه ماندن، تماس برقرار نکردن برای قطع زنجیره کرونا و نظایر آن و یا وجوب مراجعه به پزشک برای درمان، دعاء و تضرع با استغفار و توبه و توسل و قرائت زیارت عاشورا و توجه دلها به حضرت بقیة الله الاعظم عجل الله تعالى فرجه، رهگشاست و گرفتاری های سخت را برطرف می کند و امداد الهی، راه را برای شکست کرونا هموار می کند.

 در بلایای عمومی و گرفتاری های سخت اجتماعی، دعا و تضرع دسته جمعي در روايات توصيه شده است و به طور قطع خیلی موثر است. خداوند با زبان توبیخ شدید، تضرع را هنگام بلا لازم وتضرع نکردن را نتیجه قساوت قلب می داند؛ آنجا که می فرماید: فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُوا وَلَٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (انعام/۴۳)

*همچنین امیرالمؤمنين عليه السلام در نهج البلاغه می فرماید:* 
 ( ولو أنّ الناس حين تنزل بهم النقم و تزول عنهم النِعَم، فزعوا إلى ربّهم بصدق من نيّاتهم و وله من قلوبهم، لردَّ عليهم كلّ شارد، وأصلح لهم كلّ فاسد ؛ مردم چنانچه در گرفتاریها و سلب نعمتها بشتابند به سوی خدا با نیتهای خالصانه و پاک و اشتیاق فراوان و دلدادگی و حیرت و حالت به بن بست رسیدن؛ در این صورت؛ خداوند متعال همه گرفتاریها و مشکلات و نواقص را برطرف و خواسته هایشان را اجابت خواهد کرد) (نهج البلاغه/ خطبه ۱۷۸؛ بخش دوم).

*حضرت امام سجاد علیه السلام نیز می فرماید:*
( الدعاء يرد البلاء النازل و ما لم ينزل ؛ دعا گرفتاری ایجاد شده ونشده را برطرف می کند.(اصول الكافي، باب ان الدعاء يرد البلاء  النازل).

به نظر می آید در بلاء عام، اصل در  تضرع، دسته جمعی بودن است و چون در بیماری واگیر کرونا، تجمع مضر است می توان در خانه ها، همزمان در یک وقت مشخص و یا به طور پیوسته به مدت یک هفته که از طرف مراجع و بزرگان دین اعلام می شود، به درگاه خداوند با استغفار و توبه، به ناله و تضرع ودعا بپردازیم؛ خصوصا در ماه شعبان که ماه انقطاع الی الله عارفان الهی و ماه استغفار و مناجات شعبانیه که در نیمه شعبان ولادت منجی عالم بشریت عجل الله تعالی فرجه الشریف است. 

 و چه بهتر تقاضای امداد و نصرت الهی همراه توجه دلها به حضرت صاحب الامر والزمان عجل الله تعالی فرجه باشد و توام با توسل به حضرتش؛ همانند دعای معروف *(الهی عظم البلاء و برح الخفاء)* و نيز *(يامن اذا تضايقت الامور فتح لها بابا لم تذهب اليه الاوهام فصل على محمد و ال محمد و افتح لاموري المتضايقه بابا لم يذهب اليه وهم برحمتك يا ارحم الراحمين)*

 در اینجا بار دیگر به سهم خود از رهبر معظم انقلاب، دولت، ملت، مجاهدتها و فداکاریهای مدافعان سلامت؛ به ویژه مدیران،کارکنان، پزشکان، پرستاران وکلیه کادر پزشکی، هلال احمر، طلاب و روحانیت، دانشجویان،گروه های جهادی سپاه و بسیج و نیروهای مسلح، رسانه ها و عموم کسانی که با خطر کردن، در بسیج ملی امر سلامت مشارکت صادقانه داشته اند، تقدیر و تشکر می کنم.

 امید می رود با اظهار عجز و فقر الی الله در رفع و دفع بلاء و توجه دلها به حضرت حجت بن الحسن المهدی ارواحنا لتراب مقدمه الفداء، مطلوب و موثر باشد و تلاش جامعه سلامت و پزشکان و دولت ها و ملت ها برای رفع و دفع این ویروس منحوس به نتیجه برسد و کرونا را با امداد الهی و جلب توجهات حضرت ولی عصر عجل الله فرجه الشریف شکست دهیم.

 *از آنجا که  بلاء کرونا  جهانی است بهتر است تضرع هم جهانی شود و حتی ابتکار هفته جهانی دعا و طلب امداد و نصرت الهی و توجه دلها به امام زمان عجل الله فرجه هم می تواند مورد توجه همگانی قرار گیرد و به خواسته و مطالبه عمومی جهانی بدل گردد.*

 صدا و سیما و سایر رسانه ها می توانند در این زمینه برنامه ریزی ویژه ای نماید.

 مجددا تاکید می شود که نباید در کنار رعایت توصیه های بهداشتی و دستور العمل های ستاد ملی مبارزه با کرونا از تاثیر شگرف تضرع و انابه و ناله به درگاه پرودگار رحیم و ودود و جلب توجهات خاصه حضرت ولی عصر عجل الله فرجه و آثار معنوی اجتماعی فراوان آن در ماه شعبان المعظم غافل شویم.


*و الله المستعان و علیه التکلان فی دفع و رفع هذا البلاء بحق محمد واله الطاهرین*

*دعاگو و ملتمس دعاء ـ عباس کعبی*
۷/ فروردین/ ۱۳۹۹؛ اول شعبان المعظم ۱۴۴۱ه ق

 

 

 

عضو هیأت رییسه مجلس خبرگان پیشنهادات پژوهشی خود در موضوع "شرور و بلایا در حوزه باور‌ها و ارزشها" برای مقالات علمی و پژوهشی و پایان نامه‌های پژوهشگران ارائه کرد.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری رسا، آیت الله عباس کعبی عضو هیأت رییسه مجلس خبرگان رهبری در نوشتاری برای خبرگزاری رسا، با توجه به شیوع ویروس کرونا پیشنهاد پژوهشی خود را درباره شرایط اخیر ارائه کرد.

آنچه در پی می آید موضوعات پژوهشی پیشنهادی در «مساله شرور و بلایا در حوزه باورها و ارزشها» است که از سوی این عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و استاد حوزه و دانشگاه ارائه شده که می تواند در قالب مقاله های علمی، پژوهشی، پایان نامه های کارشناسی ارشد و رساله های دکتری مورد استفاده دانشجویان، طلاب و پژوهشگران قرار گیرد:

بسم الله الرحمن الرحیم

قال الله تعالی: الذی احسن کل شی خلقه (السجده/۷)

و قال تعالی:  الا له الخلق و الامر تبارک الله رب العالمین (الاعراف/٥٤)

مقدمه:

مساله ویروس کرونا که در زمان ما بیش از ۱۵۰ کشور را درگیر و شیوع جهانی پیدا کرده است، بار دیگر مساله شرور و بلایا را با نگاه الهیاتی مطرح کرده است. اندیشمندان و متفکران اسلامی از دیرباز به این مسائل پاسخ گفته و راه حل هایی ارائه نموده اند؛ اما امروزه در اثر گسترش جهانی ویروس کرونا، دشمنان اسلام با بهره مندی از فن آوریهای نوین و دامن زدن به شایعات و مغالطات به تضعیف باورها و ارزشهای اسلامی پرداخته اند که در مقابل بر محققان و اندیشمندان بویژه فضلای حوزه و دانشگاه، واجب است که به مقابله و تبیین حقایق و تقویت اعتقادات و ارزشهای دینی در کنار کمک و همیاری و رعایت دستور العمل های بهداشتی بپردازند.

از منظر اسلام، دین و دانش به هم پیوسته است و هرگونه ایجاد جدایی بین علم و ایمان انحراف بزرگی به شمار می آید. ایمان منهای علم؛ عقب ماندگی و فنای بشریت است و علم منهای ایمان منجر به جنایت و هلاکت و نابودی بشریت؛ ولو با سلاحهای بیولوژیک. از این رو موضوع شناسی و مساله شناسی شرور و بلایا با تاکید بر بیماری های عمومی و مسری جهت بهره برداری و تحقیق تقدیم می نمایم.

ماهیت شرور و بلایا در فلسفه، کلام و الهیات دینی

شرور و بلایا، به حوادث طبیعی و غیر طبیعی که در زندگی فردی و اجتماعی به ظاهر نوعی نقص به حساب می آیند، اطلاق می شود؛ نظیر آفرینش افرادی که ناقص الخلقه به حساب می آیند؛ یا فلسفه آفرینش حیوانات به ظاهر موذی و  مضر نظیر مار و عقرب و یا میکروب ها و ویروس های بویژه کشنده نظیر کرونا در زمان ما و یا سرطان، طاعون، وباء، زلزله، سیل، طوفان و یا بیماریها و جنگ ها و آتش ها و فتنه ها و نظایر آن.

مسائل مربوط به  شرور و بلایا به دو قسم تقسیم می شوند:

الف) مباحث مربوط به باورها که جنبه فلسفی و یا کلامی دارند.

ب) مباحث مربوط به ارزش ها که به طور عمده ارزشهای اخلاقی و احکام فقهی و حقوقی ناشی از آن مورد توجه است.

در حوزه باورها مسائل شرور و بلایا  به چند بخش تقسیم می شوند:

1 ـ مساله شرور در نظام احسن الهی

2 ـ مساله شرور و عدل الهی

3 ـ مساله شرور و براهین توحید

4 ـ مساله شرور و کرامت معصومین علیهم السلام

5 ـ مساله شرور و پیوستگی دین و دانش

6 ـ مساله شرور و بلایا و تاثیر دعاء و توسل در دفع ورفع آن

7 ـ مساله شرور و قضاء و قدر الهي

8 ـ مساله شرور و امتحان الهي

9 ـ مساله شرور و انتخاب انسان

10 ـ مساله شرور و اومانیسم و عجز و ضعف و درماندگی بشر

اما مساله شرور در حوزه ارزشهای اخلاقی نیز به چند بخش تقسیم می شود:

1 ـ شرور و بلایا و انسان دوستی

2 ـ شرور و بلایا و یاری هم نوعان

3 ـ شرور و بلایا و همدردی وکاستن از آلام بشری

4 ـ شرور و بلایا و همیاری جامعه بشری برای غلبه بر شرور و بلایا

5 ـ شرور و بلایا و خدمات اجتماعی داوطلبانه برای کمک به مبتلایان

6 ـ شرور و بلایا و جلوه های ویژه ایثارگری

7 ـ شرور و بلایا و یاد خداوند و تضرع به درگاه الهی

8 ـ شرور و بلایا و عبرت اخلاقی فردی و اجتماعی

9 ـ شرور و بلایا و تاب آوری فردی و اجتماعی

10 ـ شرور و بلایا و رشد فردی و اجتماعی

شرور و بلایا از نظر مسائل فقهی به چهار فصل تقسیم می شود:

  • فصل اول: فقه و بلایای طبیعی؛ نظیر زلزله و سیل و طوفان و آتش فشان و آتش سوزی جنگل ها و منابع طبیعی و آیات سماوی و بادهای ترسناک و ..
  • فصل دوم: فقه و بلایای ناشی از خطاها و عمد انسانی؛ نظیر حوادث جاده ای، انحراف قطارها، سقوط هواپیماها، غرق کشتی ها و انسانها، آتش گرفتن اماکن عمومی و خصوصی و ...
  • فصل سوم: فقه و فتنه ها و بلایای اجتماعی و سیاسی؛ نظیر اغتشاشات و بلواهای اجتماعی و سیاسی، ناامنی، جنگ ها، غارت ها و ظلم ها وجنایت ها و ..
  • فصل چهارم: فقه و بیماریهای عمومی؛ از لحاظ بیماری های قابل پیش بینی و بیماری های غیر قابل پیش بینی و نیز از لحاظ واگیردار بودن و عدم آن.

محورهای فصل چهارم به قرار ذیل است.:

1 ـ مسائل دوره پیش گیری و الزامات آن ( الوقایة خير من العلاج )

2 ـ مسائل مربوط به دوره درمان و الزامات آن؛ نظیر وجوب درمان و وجوب معالجه و تهیه امکانات لازم با لحاظ پیشرفت های علمی

3 ـ واجبات و مستحبات و الزامات مربوط به بیماران

4 ـ واجبات و مستحبات و الزامات مربوط به پزشکان، پرستاران و کادر بهداشتی و درمانی و بیمارستان ها

5 ـ مسائل فقهی مربوط به ضمان ناشی از بیماریهای واگیردار

6 ـ مسائل ناشی از حرمت احتکار دارو و لوازم بهداشتی و تعزیرات حکومتی

7 ـ الزامات و مستحبات و آداب مربوط به رعایت بهداشت فردی واجتماعی و محیطی

8 ـ وظیفه دولت و نخبگان و روحانیت و رسانه ها در فرهنگ سازی و تاثیر بر افکار عمومی در عمل به توصیه ها و دستور العمل های بهداشتی

9 ـ الزامات و مستحبات و آداب مربوط به سبک زندگی در شهرها و روستاها و اماکن عمومی درگیر با بیماریهای عمومی به ویژه واگیردار

10 ـ وجوب وضع قوانین و مقررات محدود کننده و الزام آور جهت غلبه بر بیماریهای عمومی( نظیر واکسیناسیون ) و واگیردار (نظیر ممنوعیت تجمع و رفت و آمد) توسط دولت و الزام شرعی ملت به رعایت آن

11 ـ احکام تجهیز اموات ناشی از بیماریهای واگیردار (غسل،کفن، دفن و نماز بر میت) با رعایت شرایط محدودیت و اضطرار و ضرورت و دفع و رفع ضرر

12 ـ فقه ارائه خدمات اجتماعی به متضررین بویژه محرومین در دوران بحران ناشی از بیماری عمومی

13 ـ وجوب توبه و استغفار و دعا و تضرع و توسل در دفع و رفع شرور و بلایا از جمله بیماریها وگرفتاری ها و شدائد

در پایان لازم به تذکر است مساله غلبه  بر ویروس کرونا که واگیری جهانی پیدا کرده است مساله ای انسانی و فراتر از نگاهای دینی و مذهبی و قومیتی و فرهنگی و یا خرده فرهنگی و یا آداب و رسوم ملل است و در اندیشه اسلامی در این گونه موارد با  عزم جهانی و نگاه فراملی و منطقه ای و بشردوستانه باید با بسیج همه توانمندی ها بر این دشمن سلامت و نفوس انسانها غلبه پیدا کرد.